"anioł zaklęty w skorupie kamienia"

odkrywanie siebie po kawałku…

Mistrz i jego mistrzowska powieść…

Zdawać by się mogło, że o Michaile Bułhakowie wiemy już wszystko. Ale czy na pewno? Jego druga żona Lubow Biełozierska powiedzieć o mężu miała: „to najskrytszy z ludzi”. Czy zatem w prawie jesteśmy twierdzić, że Mistrz jest nam znany, jeśli dla tak bliskiej osoby był tajemnicą?

Wiemy tyle, że pisarz ten zasługuje na miano Mistrza. Autor takich dzieł jak Biała Gwardia, Diaboliada, Psie serce, Zapiski młodego lekarza i oczywiście Mistrza i Małgorzaty, a także wielu innych utworów, w tym i  sztuk teatralnych, uznany został za wybitnego pisarza. Przemilczany w czasach, w których żył, odkryty został na nowo dopiero po śmierci. Piotr Fast napisze o nim: „został Bułhakow uznany za nieboszczyka pierwszej rangi”[1]. Jeśli czytelniku nie znasz jeszcze tego pisarza, przyszła pora byś sięgnął po najbardziej znaną jego powieść –  po Mistrza i Małgorzatę. Pokrótce przedstawię Ci kilka ciekawych postaci i wątków.

O czym tak naprawdę pisał rosyjski pisarz Michaił Bułhakow w swojej ostatniej (nie uznanej przez niego samego jako zakończona) powieści? Od pierwszych kart znajdujemy się w Moskwie w epoce stalinizmu, z nieba leje się żar, nasi pierwsi bohaterowie próbują ukryć się w cieniu drzew parku Patriarsze Prudy. Czasy nie są „ot takie sobie” – wszystko dzieje się, kiedy magię posiadał „urzędowy papierek”. Jeśli według dokumentu cię nie ma, to znaczy że nie żyjesz. W powieści znikali ludzie, niby to przez żarty wesołej świty Wolanda (Diabeł ze swoją świtą), tak jak i znikali ludzie w komunistycznych realiach. Wątki związane z powszednim życiem w Moskwie są ważne, ale nie najważniejsze, są ciekawe i wywołują śmiech, bo są jakby odbiciem w krzywym zwierciadle, tego co się naprawdę wtedy działo. Bułhakow przenosi nas w swoje czasy, a także w czasy Chrystusa. Poznajemy historię Jeszui – filozofa i lekarza, który został zdradzony i posłany na ukrzyżowanie. Śmierci tej nie może sobie darować Piłat – niejako wykonawca wyroku. Czuje się za nią odpowiedzialny. Poza tymi dwoma planami, nieco później wysuwa się historia tytułowych bohaterów – Mistrza i Małgorzaty – których złączyło przypadkowe spotkanie. Ich miłość rozwija się i utwierdza obok wszystkiego, co dzieje się w Moskwie.

Obiecałam przedstawić kilka najciekawszych postaci. Wypadałoby zacząć od Mistrza i Małgorzaty, ale na przekór logice, zostawię tę historię dla osobistego odkrycia czytelnika. Chciałabym natomiast zwrócić uwagę na świtę Wolanda i na niego samego. Woland pojawia się na Patriarszych Prudach. Wydarzeniem tym zaczyna się powieść. Nikt nie jest w stanie dokładnie opisać jak wyglądał. Za to my wiemy, że jest wcieleniem zła – szatanem. Przybywa do Moskwy urządzić coroczny bal, by cieszyć się śmiercią Chrystusa. Akcja powieści rozgrywa się w ciągu trzech dni, symbolizujących czas  spoczywania ciała Jeszui w grobie. Kiedy nie ma dobra, może bawić się zło.

Jaki jest „ten zły”? Paradoksalnie jest „lepszy” niż ludzie, bo wie czym jest dobroć i miłosierdzie. Chociaż miłosierdzia nie można też odmówić ludziom, sam Woland stwierdzi przecież: „Ludzie są tylko ludźmi (…) i miłosierdzie zapuka niekiedy do ich serc”. Woland z pomocą swoich pomocników karze ludzi złych, to on zapewnia spokój Mistrzowi i jego ukochanej i on zezwala na uwolnienie Piłata. A kim są jego pomocnicy? To też wcielenia diabła: Behemot, Korowiow-Fagot i Azazzelo. Bułhakow dał szatanowi iście mistrzowskie towarzystwo. To grupka błaznów, mniej i bardziej, śmiesznych. Tam gdzie się pojawiają, tam zawsze wydarzy się coś „diabelnie dziwnego”. Czyżby nie przez nich na dobre rozśpiewało się towarzystwo, co skończyło się jedynie odwiezieniem wesołej kompanii śpiewaków do domu dla umysłowo chorych? Albo czy to nie oni rozegrali sytuację kradzieży mandarynek w sklepie tylko dla bogatych? Nieco inny charakter ma ostatni z pomocników – Azazzelo. Przeważnie poważny, ślepy na jedno oko rudzielec, pomocnik od „brudnej roboty”. Jemu Woland zleca najodpowiedniejsze zadanie – znalezienia i skłonienia do bycia gospodynią balu kobiety o imieniu Małgorzata, w której krwi płynąć będzie krew królewska. Popisy tej wesołej grupki skondensowane zostaną podczas pokazu czarnej magii w teatrze Variettes na którym, między innym,  traci głowę konferansjer, czy pada deszcz rubli.

Istotną rolę spełnia w powieści Piłat. Funkcjonariusz władzy cierpiący na migrenę staje się wykonawcą wyroku na Jeszui. Powieściowego Piłata lubimy, żałujemy go, czujemy jego samotność. Piłat okazuje się być człowiekiem sumienia. Nie może sobie wybaczyć swojej pasywności w stosunku do Jeszui. Po jego śmierci jest jakby zawieszony w przestrzeni. Ale wreszcie okazane mu zostanie przebaczenie i będzie wolny.

Powieść rozpoczęła się upalnym dniem, a zakończyła odlotem Wolanda w czasie burzy. A po burzy odczuwa się przecież swobodę i lekkość.

Resztę zdarzeń pozostawiam rozważaniom i odkryciom czytelników, grzechem byłoby zachęcając opisać wszystko. Jeśli już książka zachwyci czytelnika i postanowi on zgłębić wiedzę o niej polecam rozważania Andrzeja Drawicza Mistrz i diabeł oraz Piotra Fasta „Mistrz i Małgorzata” Bułhakowa.

Warto również zwrócić się w stronę kina rosyjskiego. Klimat Bułhakowskiej powieści w mini serialu odtworzył Władimir Bortko. Tych kilka odcinków Mistrza i Małgorzaty przenosi nas do komunistycznej i magicznej Moskwy, gdzie wszystko jest możliwe. Warto zwrócić uwagę na ciekawe kreacje aktorskie: Aleksandra Abdulova grającego Korowiowa, Kiriłła Ławrowa – Piłata, Annę Kovalchuk – Małgorzatę i Siergieja Biezrukowa – Jeszua.

Michaił Bułhakow – Михаил Афанасьевич Булгаков, ur. 15 maja 1891 w Kijowie, zm. 10 marca 1940 w Moskwie – rosyjski pisarz, dramaturg, reżyser, aktor teatralny. Pisał powieści, opowiadania, felietony, sztuki teatralne i scenariusze teatralne. Zmarł nie dokończywszy swojej powieści „Mistrz i Małgorzata”, uznanej mimo to, za jedno z najwybitniejszych rosyjskich dzieł literackich.

[1]             „Mistrz i Małgorzata” Bułhakowa. Pisarz, epoka, powieść (1991).

Reklamy

Single Post Navigation

One thought on “Mistrz i jego mistrzowska powieść…

  1. „Akcja powieści rozgrywa się w ciągu trzech dni, symbolizujących czas spoczywania ciała Jeszui w grobie. Kiedy nie ma dobra, może bawić się zło.”… Jezus w tym czasie był w piekle i wyzwalał zniewolonych spod mocy diabła… Się przejechał Woland, ale nie miał wyjścia. Ciemność istnieje tylko tam gdzie nie ma światła, ale to ono (światło) dominuje i dyktuje warunki :) Piłat – tak bardzo chełpił się władzą a nie potrafił z niej skorzystać prawidłowo.
    Poza tym świetny tekst na zachętę… książkę warto przeczytać choćby w celu poznania absurdu jakim posługuje się zło które wręcz musi być „nietuzinkowo” „atrakcyjne” żeby ktoś zwrócił na nie uwagę… Powieść ze względu na warsztat artystyczny wybitna i zapadająca w pamięć.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

INSAJDER PL

[ɪnˈsaɪdəʳ] osoba dobrze poinformowana

1/100 sekundy

Fotografia to kęs życia trwający 1/100 sekundy

Books & Beauty

Blog tworzony z miłości do książek

w ostateczności

Czekając na koniec.

życiapoezja

Wiersze. Wiersze z nocy, z wieczorów, od serca.

34 minuty

Historia Prawdziwa Wiecznej Dziewczynki & Jej emocjonalne głupotki

Introweska

Anomalie życiowe

Z najniższej wieży

Poeta sum et nihil humanum a me alienum puto

stoicki blog

Stoiqowe przemyślenia

Błogoksiąg

O książkach i słowach. Bo to moje życie, praca i pasja.

Obserwatorium podróży

Podróże, tanie wyjazdy, góry. Recenzje książek i filmów oraz relacje ze spotkań podróżniczych.

Góry bliskie sercu

Sudety i ich skarby - atrakcje i szlaki

Różne pasje

każdy znajdzie coś dla siebie

nianioborntobewild.wordpress.com/

Blog parentingowo-lifestylowy

Dermatolog dla Afryki

Anna Chałupczak- Winiarska

Smakowita Podróż

Zasmakuj z nami Italii

Jaśkowe klimaty

blog rodzicielski

Witam Przyjaciół z Fotki.

GRZECZNY DIABEŁEK 2

kayab92's Blog

Just another WordPress.com site

Moja Komnata

Moje Ulubione

tkliwygie

surrealizm i miłość awangardą cudu.

Leya

To See a World in a Grain of Sand...

Magic and Crochet Hook

szydełkowanie, crocheting, crochet, robienie na drutach, knitting, jak to zrobić, how to make, wzory, schematy, patterns, sploty tunezyjskie, tunisian crochet

365 dni w obiektywie LG

365 days a lens LG

Mama na 5 etatach

"Dla naszych dzieciaków miłość oznacza poświęcony im czas. " Ph. Callaway

Anna Maria po polsku

Love Explore Dream Discover

Irydowy Vujek

UWAGA! Blog zawiera krytyczne myślenie oraz śladowe ilości orzechów arachidowych! Czytasz na własną odpowiedzialność!

pracownia grafiki

Jolanty Waniowskiej

made by me

Krystyna Waniczek

REMANENT

super ekstra bez zaburzeń

notatki na mankietach

mysli szybkie, mysli smiale, wszystkie mysli duze i male...

stella2605

Irracjonalne podejście do świata daje racjonalne odpowiedzi. Ludzie, uczucia, szczęście... Świat nie jest czymś oczywistym. Żeby znaleźć w nim sens samemu trzeba zadać kilka pytań po czym iść i szukać odpowiedzi. ~~ me.

Srebrzysta

Po srebrzystej stronie lustra

Maybrick's Photography

Beautiful British Isles.

Miss Attitude

z książką w ręku

Ciemno trochę

trochę myśli nocą pisanych

%d blogerów lubi to: